Bích Khê
Thi sĩ Thơ Mới (1916–1946) — “Trường thơ Loạn”, hồn thơ tượng trưng, nhạc tính kỳ ảo.
38
Tác phẩm
0
Lượt đọc
0
Lượt thích
0
Theo dõi
471
Chương
Tiểu sử
Bích Khê tên thật là Lê Quang Lương, sinh ngày 24 tháng 3 năm 1916 tại làng Phước Lộc, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi, trong một gia đình trí thức có truyền thống yêu nước; cha từng tham gia phong trào Đông Du và Đông Kinh Nghĩa Thục.
Thuở đầu (1931–1936) Bích Khê sáng tác thơ Đường luật và ca trù với bút danh Lê Mộng Thu, từng mở trường tư dạy học. Khoảng năm 1937, dưới ảnh hưởng và sự khích lệ của Hàn Mặc Tử, ông chuyển hẳn sang Thơ Mới theo khuynh hướng tượng trưng. Theo giai thoại, sau lời thách thức của Hàn Mặc Tử, chỉ trong ba tháng ông đã hoàn thành tập 'Tinh Huyết' (1939) — tập thơ duy nhất công bố lúc sinh thời, gây tiếng vang lớn.
Thơ Bích Khê tiêu biểu cho khuynh hướng tượng trưng, chịu ảnh hưởng chủ nghĩa lãng mạn Pháp, đặc biệt Baudelaire. Thơ ông kết hợp 'nhục cảm và cuồng loạn', giàu nhạc tính và hình ảnh, với những bài nổi tiếng như 'Tỳ bà', 'Nhạc', 'Duy Tân'. Hàn Mặc Tử đánh giá rất cao tài năng của ông, xem ông là 'thi sĩ thần linh'.
Mang bệnh lao phổi, ông qua đời ngày 17 tháng 1 năm 1946 tại làng Thu Xà, Quảng Ngãi, khi mới 29 tuổi. Cái chết của ông cũng đánh dấu thời điểm kết thúc của Trường thơ Loạn. Bích Khê được xem là một trong những nhà thơ cách tân táo bạo nhất của phong trào Thơ Mới.
Nguồn: Wikipedia
Cuộc đời & sự nghiệp
tác phẩm sự kiện- 1916Sinh ngày 24 tháng 3 tại làng Phước Lộc, Sơn Tịnh, Quảng Ngãi, tên thật Lê Quang Lương
- 1931Bắt đầu sáng tác thơ Đường luật và ca trù với bút danh Lê Mộng Thu
- 1937Chuyển sang Thơ Mới tượng trưng dưới ảnh hưởng của Hàn Mặc Tử
- 1939Xuất bản tập thơ 'Tinh Huyết', tập thơ duy nhất công bố lúc sinh thời
- 1939📖 Tinh Huyết
Tập thơ tượng trưng duy nhất xuất bản lúc sinh thời, kết tinh phong cách 'nhục cảm và cuồng loạn'
- 1946Qua đời vì bệnh lao phổi ngày 17 tháng 1 tại làng Thu Xà, hưởng dương 29 tuổi
🏛️ Bối cảnh thời đại
Bích Khê sáng tác trong giai đoạn 1930–1945, thời kỳ nở rộ của phong trào Thơ Mới — cuộc cách mạng thi ca giải phóng cái tôi cá nhân khỏi khuôn khổ thơ ca trung đại, tiếp nhận mạnh mẽ ảnh hưởng của chủ nghĩa lãng mạn và tượng trưng Pháp (Baudelaire, Verlaine, Mallarmé).
Tại Bình Định – Quảng Ngãi hình thành những nhóm thơ độc đáo như Bàn thành tứ hữu và Trường thơ Loạn, quy tụ các thi sĩ khai phá cõi siêu thực, kỳ dị và đau thương. Trong bối cảnh xã hội thuộc địa ngột ngạt và đời sống cá nhân nhiều bi kịch, những thi sĩ như Hàn Mặc Tử và Bích Khê đã đẩy thơ tượng trưng Việt Nam tới đỉnh cao đầy ám ảnh.
Tác phẩm (38)
Cổ Tích Grimm
Cổ tích Anh em Grimm là kho chuyện kể dân gian nổi tiếng nhất thế giới — cái tên đứng sau Bạch Tuyết, Lọ Lem, Hansel và Gretel, Rapunzel, Người đẹp ngủ trong rừng. Đây là những câu chuyện ra đời bên bếp lửa nước Đức, được hai anh em nhà ngôn ngữ học sưu tầm và ghi lại, rồi theo sách vở và điện ảnh mà đi khắp địa cầu. Với trẻ em và gia đình Việt, đây là mảnh đất ấm áp và quen thuộc: rừng sâu, lâu đ
Truyện Dân Gian Tày – Thái
Truyện Dân Gian Tày – Thái
Minh Triết Đông Phương
Minh Triết Đông Phương
Truyện Cười Thông Thái Thế Giới
Truyện Cười Thông Thái Thế Giới
Thần Thoại Ấn Độ
Thần thoại Hindu là một trong những dòng thần thoại **cổ xưa và đồ sộ bậc nhất còn sống động tới hôm nay** — không phải di sản chết mà là tín ngưỡng của hơn một tỉ người. Nó trải từ các bài tụng Vệ Đà (khoảng 1500 TCN) tới hai bộ sử thi khổng lồ **Ramayana** và **Mahabharata**, nơi thần linh, anh hùng và quỷ dữ cùng vật lộn với một câu hỏi duy nhất: **thế nào là sống đúng bổn phận (dharma)?** Sức
Thần Thoại Lưỡng Hà & Gilgamesh
Lưỡng Hà (Mesopotamia — "vùng đất giữa hai con sông" Tigris và Euphrates, nay là Iraq) là **cái nôi của chữ viết và của văn học nhân loại**. Ở đây, cách nay hơn bốn nghìn năm, người ta khắc lên bảng đất sét những câu chuyện thần thoại **cổ nhất còn lưu lại được**: chuyện các vị thần chia nhau trời đất, chuyện một trận Đại Hồng Thủy nhấn chìm thế gian, và **Sử thi Gilgamesh** — áng anh hùng ca đầu
Tuyển thơ Bích Khê
Tuyển những bài thơ tiêu biểu của Bích Khê.
Ngụ Ngôn Việt Nam
Ngụ Ngôn Việt Nam
Sử Thi Mường & Thái
Đây là chuyên đề của **hai kho lời hát dài** ở miền núi phía Bắc — hai thứ mà người Kinh ít khi được đọc trọn vẹn, dù chúng nằm ngay bên cạnh mình về địa lý lẫn cội nguồn. **Người Mường** có "Đẻ đất đẻ nước" — một áng **mo** sử thi kể chuyện trời đất sinh ra, loài người sinh ra, các dòng họ và vị lang đầu tiên sinh ra. Điều đặc biệt: đây không phải văn bản để đọc chơi. Nó là **lời hát trong tang l
Truyện Dân Gian Môn – Khmer
Nếu chùm truyền thuyết Hùng Vương trả lời câu hỏi "người Việt từ đâu ra", thì chùm truyện này trả lời một câu rộng hơn và ít người biết hơn: **"Còn những người đã ở trên dãy Trường Sơn từ rất lâu thì kể chuyện gì?"** Nhóm ngôn ngữ Môn – Khmer là một trong những nhóm cư dân lâu đời nhất trên dải đất này. Họ trải từ vùng núi Tây Bắc (Khơ Mú, Kháng, Mảng, Xinh Mun, Ơ Đu) xuống suốt Trường Sơn (Bru–Vâ
Truyện Dân Gian Hà Nhì, Lô Lô & các dân tộc rất ít người
Kho Tàng Việt Nam đi từ những chuyên đề đông người nhất — Kinh, Tày–Thái, H'Mông–Dao — tới chuyên đề cuối cùng này, nơi tổng dân số của cả mười cộng đồng cộng lại còn ít hơn dân số một huyện. Đó chính là lý do chuyên đề tồn tại. Một kho tàng phủ 54 dân tộc mà dừng ở những cộng đồng "có nhiều tư liệu" thì chỉ là kho tàng của phần dễ. Giá trị của chuyên đề này không nằm ở chỗ nó kể được nhiều, mà ở
Sự Tích Việt Nam
Sự Tích Việt Nam
Truyện Dân Gian Chăm & Nam Đảo
Việt Nam có **năm dân tộc thuộc ngữ hệ Nam Đảo (Austronesian)**: **Chăm, Ê Đê, Gia Rai, Ra Glai, Chu Ru**. Đây là những dân tộc có họ hàng ngôn ngữ với cả một vành đai văn hóa trải từ Đài Loan qua Philippines, Indonesia, Malaysia tới tận Madagascar và các đảo Thái Bình Dương. Trong 54 dân tộc Việt Nam, nhóm này là **duy nhất** thuộc ngữ hệ ấy. Chuyên đề gom **truyện dân gian ngắn** của năm dân tộc
Truyện Dân Gian H'Mông – Dao
Truyện Dân Gian H'Mông – Dao
Truyện Cười Dân Gian Việt Nam
Truyện Cười Dân Gian Việt Nam
Sử Thi Tây Nguyên
Sử Thi Tây Nguyên
Truyện Dân Gian Hrê, Co, Chứt & Thổ
Bốn dân tộc này không có gì chung về ngôn ngữ — hai nhóm Môn – Khmer, hai nhóm Việt – Mường, cách nhau cả nghìn cây số. Cái chung duy nhất của họ là: **họ bị quên.** Và cái "bị quên" ấy hóa ra lại là chủ đề đúng nhất của chuyên đề này. Người Hrê gần 150.000 người — đông hơn nhiều dân tộc đã có hẳn một chùm truyện trong kho. Người Thổ hơn 90.000 người. Đây không phải là những cộng đồng nhỏ bé khuất
Truyền Thuyết Thời Dựng Nước
Nếu kho thần thoại thế giới trả lời câu hỏi "thế giới từ đâu ra", thì chùm truyền thuyết dựng nước của người Việt trả lời một câu hẹp hơn mà thiết thân hơn: **"Chúng ta từ đâu ra, và vì sao chúng ta phải ở cùng nhau?"** Đây là chùm truyện được người Việt thuộc lòng sớm nhất trong đời — thường trước cả khi biết đọc. Con Rồng cháu Tiên giải thích vì sao người Việt gọi nhau là "đồng bào". Bánh chưng
Cổ Tích Thần Kỳ Việt Nam
Đây là **trái tim của kho tàng cổ tích Việt Nam** — những truyện mà hầu như người Việt nào cũng từng nghe từ bà, từ mẹ, từ sách giáo khoa: Tấm Cám, Thạch Sanh, Sọ Dừa, Cây khế, Cây tre trăm đốt, chú Cuội ngồi gốc cây đa. Chuyên đề này gom nhóm **cổ tích thần kỳ của người Kinh (Việt)** — loại truyện có yếu tố siêu nhiên: Bụt hiện ra khi có người khóc, người hóa thân qua nhiều kiếp, chim thần chở ng
Truyện Dân Gian Khmer & Hoa
Đây là chuyên đề của **đồng bằng và của phố thị** — khác hẳn các chuyên đề miền núi. Truyện kể ở đây không sinh ra bên bếp lửa nhà sàn mà sinh ra ở hai không gian rất riêng: **sân chùa Khmer** giữa đồng bằng sông Cửu Long, và **hội quán người Hoa** giữa những khu phố buôn bán. Hai không gian ấy làm nên hai giọng kể khác nhau. **Giọng thứ nhất — giọng nhà chùa.** Với người Khmer Nam Bộ, ngôi chùa P
Thần Thoại Bắc Âu
Thần thoại Bắc Âu là chuyện kể của các dân tộc Viking vùng Scandinavia (Na Uy, Thụy Điển, Đan Mạch, Iceland) thời trung cổ sớm, khoảng thế kỷ 8–13. Đây là một vũ trụ lạnh giá và khắc nghiệt, nơi ngay cả các vị thần cũng biết trước mình sẽ chết trong ngày tận thế Ragnarök — nhưng vẫn chọn sống can trường tới phút cuối. Sức hấp dẫn của nó nằm ở tinh thần bi tráng đó: định mệnh không thể đổi, nhưng c
Cổ Tích Andersen & Perrault
Đây là hai cây cột của cổ tích văn chương phương Tây — thứ cổ tích không còn thuần dân gian truyền miệng mà đã đi qua bàn tay một nhà văn, mang giọng riêng và bài học riêng. **Hans Christian Andersen** (Đan Mạch) viết ra những câu chuyện buồn đến nao lòng nhưng đẹp và trong trẻo: nàng tiên cá hóa bọt biển, cô bé bán diêm chết cóng bên những giấc mơ ánh sáng. **Charles Perrault** (Pháp) thì gom cổ
Ngụ Ngôn Ấn Độ & Phật Giáo
Đây là kho ngụ ngôn cổ nhất và có sức lan tỏa xa nhất của phương Đông. Khác với ngụ ngôn Aesop ngắn gọn kiểu Hy Lạp, ngụ ngôn Ấn Độ dài hơi hơn, thường **lồng truyện trong truyện** như búp bê Nga, và thấm đẫm minh triết Ấn giáo lẫn Phật giáo. Có hai mạch lớn: một mạch dạy **trí khôn xử thế** ở đời qua các con thú biết nói (Panchatantra, Hitopadesha); một mạch dạy **lòng từ bi và nhân quả** qua nhữ
Thần Thoại Nhật Bản & Yokai
Thần thoại Nhật Bản là chuyện kể của một dân tộc sống giữa biển đảo, núi lửa và rừng rậm — nơi mọi vật đều có thể mang linh hồn. Từ khoảng thế kỷ 8, các thần thoại này được chép lại để dựng nên nguồn gốc thiêng liêng của quần đảo và Hoàng gia. Sức hấp dẫn của nó nằm ở hai lớp: bên trên là thế giới trang nghiêm của các **kami** (thần linh) — mặt trời, bão tố, biển cả; bên dưới là thế giới dân gian
Thần Thoại Ai Cập
Thần thoại Ai Cập là kho chuyện kể của một nền văn minh bên bờ sông Nin, kéo dài hơn ba nghìn năm. Đây là thế giới của những vị thần đầu chim đầu thú, của mặt trời chết đi mỗi tối rồi sống lại mỗi sáng, và của một niềm tin mãnh liệt rằng cái chết chỉ là một cánh cửa. Hấp dẫn nhất là ám ảnh về sự sống lại: người Ai Cập ướp xác, xây kim tự tháp, cân trái tim người chết trên bàn cân công lý — tất cả
Thần Thoại Các Nền Văn Minh Khác
Trong khi Hy Lạp, Bắc Âu hay Ai Cập đã quen thuộc, thì các nền văn minh trong chuyên đề này vẫn còn xa lạ với độc giả Việt — dù chúng cổ xưa, giàu có và sâu sắc không kém. Người Maya tính lịch chính xác đến từng ngày trong hàng nghìn năm. Người Aztec tin cả vũ trụ đã bị hủy diệt bốn lần và chúng ta đang sống dưới Mặt Trời thứ Năm. Ở châu Phi, con nhện Anansi bé nhỏ đánh lừa cả bầu trời để giành lấ
Thần Thoại Celtic & Slavic
**Celtic** là chuyện kể của các dân tộc Celt cổ ở Ireland, xứ Wales và vùng biển phía tây châu Âu, được các thầy tu chép lại từ thế kỷ 8–14. Đây là thế giới của các vị thần Tuatha Dé Danann rút vào lòng đất sống trong những gò tiên, của những anh hùng chết trẻ mà oai hùng như Cú Chulainn, và của một Cõi Khác (Otherworld) đẹp đến mê hồn nằm ngay bên kia làn sương. **Slavic** là chuyện kể dân gian c
Thần Thoại La Mã
Người La Mã mượn gần trọn bộ thần của Hy Lạp — Zeus thành Jupiter, Aphrodite thành Venus — nhưng họ đổ vào đó một linh hồn hoàn toàn khác. Thần Hy Lạp là những **cá tính**: ghen tuông, si tình, hờn dỗi như người. Thần La Mã là những **bổn phận**: giữ cửa, giữ lửa, giữ lời thề, giữ nhà nước. Vì thế chuyên đề này không kể lại lần thứ hai chuyện Olympus, mà kể phần La Mã tự viết ra: sử thi lập quốc *
Nghìn Lẻ Một Đêm
*Nghìn Lẻ Một Đêm* (tiếng Ả Rập: **Alf Layla wa-Layla** — "Một Nghìn Đêm Và Một Đêm") là kho truyện cổ nổi tiếng nhất của phương Đông. Đây không phải một truyện đơn lẻ, mà là cả một mạng lưới truyện lồng trong truyện, gom góp qua nhiều thế kỷ từ ba dòng văn hóa: Ả Rập, Ba Tư và Ấn Độ. Sức hấp dẫn của nó nằm ở một ý tưởng giản dị mà bất tử: một người phụ nữ thông minh kể chuyện hay đến mức mỗi câu
Cổ Tích Nga & Đông Á
Đây là kho cổ tích dân gian của bốn miền đất lớn ở phương Đông và phương Bắc: **nước Nga** mênh mông tuyết trắng, **Hàn Quốc** trọng đạo hiếu, cùng những truyện đời thường của **Trung Hoa** và **Nhật Bản**. Không phải chuyện thần thánh cao xa, mà là chuyện của cô gái mồ côi, người tiều phu nghèo, đứa em hiền lành, người con hiếu thảo. Cái hấp dẫn nằm ở chỗ: dù cách xa Việt Nam nghìn dặm, những câu
Truyện Dân Gian Đông Nam Á
Đây là kho chuyện kể của **những nước láng giềng gần nhất với Việt Nam**: Thái Lan, Lào, Campuchia, Myanmar, Indonesia, Malaysia, Philippines. Một vùng đất của lúa nước, sông lớn, biển đảo và chùa tháp — nơi chuyện kể đi bằng ba con đường: **lời bà kể bên bếp**, **tranh tường trong chùa**, và **sân khấu múa rối, múa mặt nạ diễn suốt đêm**. Cái hấp dẫn nằm ở chỗ độc giả Việt sẽ vừa thấy lạ vừa thấy
Thần Thoại Trung Hoa
Kho thần thoại của một trong những nền văn minh lâu đời nhất nhân loại, trải dài từ thuở hỗn mang chưa có trời đất tới thời thần tiên bay lượn trên chín tầng mây. Đây là thế giới của Bàn Cổ khai thiên, Nữ Oa vá trời, Hậu Nghệ bắn mặt trời, của Ngọc Hoàng Thượng Đế ngồi trên Thiên Đình và Tôn Ngộ Không dám đại náo cả cõi trời. Với độc giả Việt, phần lớn tên tuổi này đã quen thuộc qua truyện Tàu, ph
Truyện Ma Dân Gian Thế Giới
Mọi dân tộc đều có thần thoại về sáng thế. Nhưng trước cả thần thoại, con người đã có một loại chuyện khác — kể thì thầm, kể lúc đèn sắp tắt, kể để dặn nhau đừng ra sông sau khi trời tối. Đó là **truyện ma**. Chuyên đề này gom những truyện ma **có thật trong kho tàng dân gian** — nghĩa là thực sự lưu truyền hàng trăm năm và có bản in để đối chiếu — của bảy vùng văn hóa: Nhật Bản, Đông Âu Slav, Ire
Thần Thoại & Sử Thi Ba Tư
Ba Tư cổ (nay là Iran và vùng lân cận) để lại cho nhân loại hai di sản kể chuyện lớn. Một là **thần thoại Hỏa giáo (Zoroastrianism)** — hệ thần thoại hiếm hoi dựng cả vũ trụ trên **thế đối đầu rạch ròi giữa Thiện và Ác**: Ahura Mazda, đấng Sáng Suốt của ánh sáng và sự thật, đối mặt Ahriman, tinh thần hủy diệt và dối trá. Hai là **Shahnameh — "Sách Các Vua"** của thi hào **Ferdowsi** (thế kỷ 10), b
Truyện Thiếu Nhi Kinh Điển
Truyện Thiếu Nhi Kinh Điển
Ngụ Ngôn Aesop & La Fontaine
Ngụ ngôn là **những truyện cực ngắn, nhân vật phần lớn là con vật biết nói, và mỗi truyện gói lại một bài học đạo đức**. Kho này gộp hai đỉnh cao của truyền thống ngụ ngôn phương Tây: **Aesop** — người nô lệ kể chuyện người Hy Lạp sống khoảng thế kỷ 6 trước Công nguyên, được coi là ông tổ của ngụ ngôn — và **Jean de La Fontaine** — thi sĩ Pháp thế kỷ 17, người đã lấy phần lớn cốt truyện Aesop rồi
Sử Thi & Truyền Thuyết Thế Giới
Đây là kho những **bản anh hùng ca** lớn nhất của phương Tây — nơi con người đối mặt với thần linh, quái vật và chính định mệnh của mình. Không như thần thoại (kể về các vị thần), sử thi và truyền thuyết kể về **người anh hùng**: kẻ phải chọn giữa vinh quang và mạng sống, giữa lòng trung thành và tình riêng, giữa danh dự và hạnh phúc. Sức hấp dẫn của nó vượt thời gian: mấy nghìn năm sau, ta vẫn hỏ
Thần Thoại Hy Lạp
Thần thoại Hy Lạp là kho chuyện kể có ảnh hưởng sâu rộng nhất phương Tây — nền tảng của văn học, hội họa, tâm lý học và cả ngôn ngữ đời thường (gót chân Achilles, hộp Pandora, ám ảnh Oedipus). Đây là một vũ trụ của những vị thần **rất người**: ghen tuông, kiêu ngạo, si tình, báo thù — chỉ khác ở chỗ họ bất tử và quyền năng vô song. Với độc giả Việt, đây là mảnh đất vàng: tên riêng quen thuộc toàn
Tác phẩm tiêu biểu khác
Tập thơ được sưu tập và in sau khi ông mất
Bài thơ nổi tiếng tiêu biểu cho nhạc tính và toàn thanh bằng
Bài thơ thể hiện chủ trương cách tân thơ ca tượng trưng