```

PHIẾU ĐO — tiệm may Nguyệt

Người mặc: Nguyễn Thị Mão, 68

Ngày nhận: mùng 4, 21 giờ

Giờ liệm: mùng 6, 5 giờ 30

Dài áo 118 · vai 38 · ngực 92 · tay 54

Vải: phin trắng, khổ 90

Ghi chú thợ: khách còn ngồi ở góc bên phải. Đo được.

```

Bảy giờ sáng, nắng đã hắt qua khung cửa sổ tiệm, rọi thẳng vào tấm vải phin trắng trải sẵn trên bàn cắt. Cô ngồi bên, một tay giữ mép vải, một tay cầm phấn may, kẻ những đường thẳng theo số đo đã ghi đêm qua.

Nguyệt dán tờ phiếu lên tường, cạnh mấy chục tờ khác đã ố vàng theo năm tháng, mỗi tờ một cái tên, một ngày. Mẹ cô cũng dán như thế, cùng bức tường ấy, chỉ khác là hồi mẹ cô còn sống thì tường chưa kín. Rồi cô quay lại với đường kéo. Vải phin cắt nhẹ tay, không cần dùng sức nhiều, chỉ cần đường kéo phải thẳng ngay từ nhát đầu — cắt lệch một li, cả tấm áo lệch theo.

Có tiếng dép lẹp xẹp ngoài cửa, rồi bóng ông Kỳ đổ vào khung cửa, tay xách một túi ni-lông lủng lẳng mấy con cá khô.

"Con dậy sớm thế." Ông vừa nói vừa tự kéo ghế ngồi, không đợi mời. "Ông đi chợ về, ghé qua xem con làm ăn ra sao thôi."

"Con có việc mới nhận đêm qua." Cô không ngẩng lên, tay vẫn giữ nhịp kéo. "Bà Mão bán bún ngoài chợ."

"Ừ, ông nghe rồi. Cái chợ này giờ toàn tin buồn." Ông đặt túi cá khô lên bàn, thở dài kiểu người già hay thở dài không vì lý do gì cụ thể. "Con đếm tới đâu rồi con?"

Câu hỏi tưởng như bâng quơ, nhưng cô biết ông hỏi thật. Cô dừng kéo một nhịp, không nhìn ông, mắt vẫn dán vào đường phấn trên vải.

"Mười hai." Cô nói, gọn lỏn.

Ông gật gù, không hỏi thêm, nhưng có một thoáng gì đó lướt qua mặt ông — nhanh tới mức nếu cô không quen ông từ nhỏ thì đã không nhận ra. Ông với tay lấy một mẩu vải vụn trên bàn, vân vê trong tay như để có việc mà làm.

"Mười hai." Ông lặp lại, rất khẽ, gần như tự nói với mình. "Con nhớ kỹ chứ."

"Con nhớ." Cô liếc ông một cái. "Sao tự nhiên hỏi vậy?"

"Không sao." Ông cười, cái cười quen thuộc của người hay pha trò để né chuyện. "Ông già rồi, hỏi linh tinh vậy thôi. Cá khô ông biếu con đấy, chiều nướng lên mà ăn, đừng để mốc như lần trước."

Nguyệt không truy thêm. Ông Kỳ có cái tật, hễ chạm gần tới một chuyện gì đó ông không muốn nói thì lại vòng sang chuyện khác, thường là chuyện ăn uống. Cô cắt xong một đường, gấp mép vải lại, ướm thử lên khung.

"Cá khô này ông mua chỗ bà Tám hả?" Cô hỏi, để cho ông có cớ mà nói tiếp chuyện khác, cũng là để tay mình được nghỉ một nhịp trước khi vào đường kim đầu.

"Ừ, chỗ bà Tám. Mắc hơn tuần trước những năm nghìn, bả bảo tại giá xăng." Ông mở túi ni-lông ra, giơ một con cá khô lên soi dưới ánh nắng cửa sổ như đang thẩm định vàng thật giả. "Con nướng lửa than ấy, đừng nướng bếp ga, mất vị."

"Con biết rồi, ông dặn cả chục lần." Cô bật cười nhẹ, lần đầu trong buổi sáng ấy mặt cô giãn ra khỏi cái nghiêm của người đang làm việc. "Ông ăn sáng chưa? Con có nồi cháo còn nóng trong bếp."

"Ông ăn rồi, đừng lo." Ông xua tay, rồi mắt lại đảo qua tấm phiếu đo dán trên tường, dừng lại hơi lâu ở dòng tên. "Bà Mão. Bả bán bún ngoài chợ ba mươi mấy năm rồi chứ ít gì. Hồi ông còn trẻ hay ăn bún bả buổi sáng trước khi đi làm mã."

"Vậy chắc ông với mẹ con cũng hay ăn chung chỗ đó?"

Câu hỏi buột ra tự nhiên, không tính trước, và lần này ông không vòng liền như mọi lần. Ông đứng lặng một nhịp, tay vẫn cầm con cá khô lơ lửng giữa chừng, mắt nhìn ra khoảng sân trước tiệm.

"Cùng cái chợ này thì ai chẳng quen ai." Cuối cùng ông cũng nói, giọng cố giữ tự nhiên nhưng hơi nhanh hơn cần thiết. Ông bỏ con cá khô lại vào túi, đứng dậy. "Thôi ông về đây, còn phải làm mấy con ngựa giấy cho nhà bên xóm Bãi, người ta hẹn chiều nay lấy rồi."

Ông đi ra, dáng vẫn khật khưỡng như mọi lần, nhưng bước chân hơi vội hơn thường. Cô nhìn theo một lúc rồi quay lại với tấm vải, cầm kim xỏ chỉ, chuẩn bị lên đường may đầu tiên.

Trước khi đi khỏi ngõ, ông còn quay lại, đứng ở cửa, nói vọng vào một câu, không nhìn cô, mắt nhìn ra hướng chợ:

"Con đừng thắt vội. Thấy chưa chắc, đừng thắt."

Rồi ông đi thẳng, không đợi cô hỏi lại là câu đó nghĩa là gì.

Nguyệt ngồi lặng một lúc, kim vẫn cầm trên tay, chưa đâm mũi đầu tiên xuống vải. Câu ông nói nghe như một lời dặn dò bình thường của người làm nghề lâu năm với người mới vào nghề. Nhưng ông Kỳ chưa từng khâu một mũi thọ y nào trong đời. Ông làm hàng mã, không phải áo cho người đi. Nghề ông là giấy và tre, đốt xong thì thành tro; nghề của cô là vải và chỉ, khâu xong thì đi theo người ta sang tận bên kia.

Áo cho người đi, chỉ không được gút. Đó là luật, và ông biết luật ấy dù không có tay nghề. Ở Cẩm Đôi này, người biết luật mà không làm được nghề thì nhiều; người làm được nghề thì còn mỗi cô.

Nguyệt lắc đầu, gạt ý nghĩ đó sang bên, cúi xuống, bắt đầu đường kim đầu tiên trên vạt áo trước.