Chiếc đò rẽ vào một khúc Sông mà Giao chưa từng qua, và điều đầu tiên nó nhận ra không phải một hình ảnh, mà là một cảm giác: nó đang được đón chào bởi ánh sáng.

Sau bao nhiêu cõi tối, cõi nửa đêm của chuột, cõi canh khuya của trâu, cõi đêm ba mươi không trăng của hổ, đây là lần đầu tiên dòng Sông đưa nó tới một nơi có màu hồng. Phía trước, chân trời ửng lên một sắc hồng cam dịu dàng, và từ đâu đó vọng tới một tiếng gáy, cao vút, trong trẻo, xé toang cái yên tĩnh của rạng đông.

"Bến Mão," ông lái đò gầy nói, giọng có phần nhẹ nhõm hiếm hoi. "Cõi của giờ Mão, giờ mặt trời mọc, giờ gà gáy sáng. Đây là cõi sáng nhất trong mười hai bến, cậu bé ạ. Cứ tưởng cậu sẽ mừng."

Giao đứng ở mũi đò, và nó thấy đúng như lời ông lái. Hai bên bờ hiện ra một cõi đẹp tới nao lòng: những rặng tre xanh non đẫm sương, một cánh đồng lúa mới cấy long lanh giọt sương sớm, và xa xa, những mái nhà tranh với làn khói bếp đầu tiên của một ngày mới bắt đầu bốc lên. Cả cõi ngập trong cái ánh sáng vàng ấm của bình minh, cái ánh sáng mà sau bao đêm dài trong cõi tối, Giao gần như quên mất cảm giác của nó.

Nhưng nó không mừng. Nó đứng lặng, và một cái gì đó trong nó, cái giác quan đã được mài giũa qua ba bến, khiến nó cau mày.

"Có gì đó không đúng," nó nói khẽ.

Bà Đò, đang ngồi phía sau ôm cái Nghé, ngẩng lên. "Con thấy gì?"

Giao nhìn kỹ hơn, và nó bắt đầu thấy. Cái ánh sáng vàng ấm ấy, đẹp thì đẹp thật, nhưng nó không trải đều. Có một chỗ, xa về phía trung tâm cõi, nơi lẽ ra ánh bình minh phải chan hòa nhất, lại có một vệt gì đó sẫm hơn, một khoảng không rõ hình dạng mà ánh sáng dường như tránh đi, không chạm tới được. Nó không đen như bóng tối thường. Nó là một thứ xám mờ, âm ỉ, như một vết bầm trên một khuôn mặt tươi cười.

"Cái đó," Giao chỉ. "Chỗ đó. Cả cõi sáng, mà chỗ đó không sáng nổi."

Ông lái đò nheo mắt nhìn theo hướng tay Giao, và cả khuôn mặt gầy của ông chợt tối sầm lại. "Ta chèo đò dọc dòng Sông đã lâu, chưa từng để ý. Cậu có con mắt tinh hơn ta, cậu bé giờ trống ạ. Đúng là có gì đó không ổn ở đó."

"Bến Mão vốn không như thế này," bà Đò nói, giọng chậm rãi, cố nhớ lại. "Bà từng nghe kể, cõi Mão là cõi tươi nhất trong mười hai bến, vì nó là cõi của cái mới bắt đầu. Mọi thứ ở đây, người ta bảo, đều tràn đầy hy vọng, như một ngày chưa kịp vấy bẩn. Bà chưa từng nghe ai nói tới một vết xám nào giữa cõi cả."

Chiếc đò tiếp tục trôi, và càng lại gần, Giao càng cảm thấy rõ hơn cái mà mắt nó vừa bắt được. Không chỉ là một vệt xám thị giác. Nó là một cái gì đó nặng hơn, một thứ áp lực mơ hồ đè lên ngực nó mỗi khi nó nhìn về phía ấy, giống hệt cái cảm giác nó từng có khi đứng bên miệng hố ở bến Tý, nhìn xuống cái nơi hai cõi rách vào nhau. Nhưng đây không phải một cái hố. Đây là một thứ khác, âm ỉ hơn, cũ hơn, như một vết thương đã liền da mà chưa bao giờ thật sự lành.

Nhắt, từ trong vạt áo Giao, chợt ngóc đầu lên, đánh hơi, và con chuột rùng mình. "Tao ngửi thấy cái gì đó lạ. Không phải mùi sương quên như bến Sửu. Không phải mùi trăng lạnh của cái bóng. Cái này... cái này giống mùi của một cái gì bị bỏ quên lâu quá, lâu tới mức chính nó cũng quên mất nó từng là gì."

Cái Nghé, giờ đã lớn hơn một chút so với ngày còn ở đồng cày cõi Sửu, cũng rúc sát vào bà Đò. "Em sợ, anh Giao. Cõi này đẹp mà em vẫn sợ."

Giao đứng ở mũi đò, mắt không rời cái vết xám giữa cõi sáng, và nó cảm thấy trong lòng một sự tò mò trộn lẫn với một nỗi bất an mà nó chưa gọi tên được. Nó đã tới hai cõi, học được cái khôn, cái bền, cái gan, cái thành thật. Nó đã tưởng nó bắt đầu hiểu được cách mà cõi Bến vận hành, cách mà mỗi bến giấu một bài học, một vết thương riêng. Nhưng cái nó đang thấy đây khác. Đây không phải một cái bến có một vết thương. Đây là một cõi đẹp đẽ, tươi sáng, tràn đầy hy vọng, mà lại có một cái gì đó tối tăm nằm ngay giữa tim nó, một cái gì đó mà chính cõi ấy dường như cũng không biết, hoặc không muốn biết, nó đang mang.

Nó nhớ lại lời lão Mục Đồng, cái ý nghĩ đã theo nó suốt từ cõi Sửu: đừng nghĩ tới cả mười bến cùng lúc, chỉ nghĩ tới cái bến gần nhất. Nó đã tưởng lời khuyên ấy sẽ giúp nó nhẹ lòng hơn khi bước vào một cõi mới. Nhưng đứng trước cái vệt xám kia, nó hiểu, mỗi bến sẽ có một thứ nặng riêng đang chờ, và cái nặng của bến Mão, dù cõi này đẹp đẽ tới đâu, có lẽ không hề nhẹ hơn bất cứ cõi tối tăm nào nó đã qua.

"Mình cứ vào đã," Giao nói, giọng quyết đoán hơn nó cảm thấy. "Chúng ta cần biết đường tới chỗ con Rùa. Bến Mão là nơi đường đi ngang qua. Nhưng con nghĩ..." Nó ngừng lại, nhìn về phía vệt xám một lần cuối trước khi chiếc đò khuất sau một rặng tre. "Con nghĩ mình sẽ không qua được cõi này dễ dàng như con tưởng."