Tuấn ra khỏi nhà lúc tám giờ sáng.

Con hẻm Lê Văn Hưu đã thức giấc từ lâu. Tiếng xèo xèo của chảo dầu từ quán bánh cuốn đầu hẻm, tiếng lách cách của những chiếc thìa gõ vào bát sứ, tiếng một bà cụ gọi đứa cháu đi học muộn. Tuấn đi qua tất cả những âm thanh đó như đi qua một khu chợ cũ — anh nhận ra từng thứ, nhưng không dừng lại ở thứ nào.

Chú Dũng ở cuối hẻm, trong một căn nhà nhỏ có cây bàng già trước sân.

Người đàn ông năm nay gần bảy mươi, từng làm kỹ thuật âm thanh cho một vài phòng thu ở Hà Nội thời bao cấp. Hồi đó, khi cha Tuấn còn chạy phòng thu, chú Dũng thường qua giúp sửa máy, nối dây, chỉnh micro. Cha Tuấn bảo: "Chú Dũng là người duy nhất ở Hà Nội này nghe được tiếng ồn từ một cái dây cắm lỏng."

Tuấn gõ cửa. Một lúc sau, cánh cửa gỗ mở ra, để lộ khuôn mặt nhăn nheo của chú Dũng. Ông mặc một chiếc áo sơ mi cũ, tay cầm điếu thuốc đang cháy dở.

"Thằng Tuấn đấy à? Vào đi."

Căn nhà nhỏ, tối, đầy những thiết bị âm thanh cũ chất đống ở góc. Một chiếc máy hát đĩa than, vài cái loa thùng, một đống dây cáp rối như tổ chuột. Chú Dũng sống một mình từ khi vợ mất, và căn nhà này giống như một bảo tàng của những thứ đã ngừng vang lên.

"Cháu có việc muốn hỏi chú," Tuấn nói, ngồi xuống chiếc ghế gỗ mà chú Dũng chỉ.

"Lại hỏi về máy móc à? Hay về cuộn băng nào đó?"

Tuấn lấy điện thoại ra, mở đoạn ghi âm anh đã lưu đêm qua. Tiếng ồn nền của băng cũ, giọng mẹ anh hát ru, rồi giọng người phụ nữ — la la... la la... — và tiếng thở dài.

Chú Dũng lắng nghe, mắt nhắm hờ. Điếu thuốc trên tay ông cháy thành một cột tro dài, không rụng.

Khi đoạn ghi âm kết thúc, ông mở mắt, nhìn Tuấn.

"Giọng ai đấy?"

"Cháu cũng đang muốn biết. Cháu tìm thấy trong băng hát ru của mẹ cháu. Chú có nhớ cô gái nào từng đến phòng thu hát không? Cháu không rõ chính xác khi nào."

Chú Dũng dụi điếu thuốc vào gạt tàn, châm một điếu khác. Ông hút một hơi dài, khói bay lên trần nhà, tan vào bóng tối.

"Hồi đó, phòng thu của cha mày là một trong mấy chỗ hiếm hoi ở Hà Nội còn máy băng từ tốt. Ai cũng đến. Sinh viên nhạc viện, mấy cô ca sĩ hát ở đoàn văn công, mấy đứa trẻ tập hát. Có người thu để gửi đi thi, có người thu để làm kỷ niệm, có người thu để... không biết để làm gì."

"Để làm gì là sao?"

Chú Dũng nhìn Tuấn, đôi mắt già nua có một tia sáng lạ.

"Có những người đến phòng thu không phải để thu âm cho ai nghe. Họ đến để nghe giọng mình vang lên trong loa, để tin rằng mình tồn tại. Mày hiểu không?"

Tuấn gật đầu. Anh hiểu.

"Chú có nhớ một cô gái trẻ, khoảng hai mươi mấy tuổi, hay đến thu một mình không?"

Chú Dũng im lặng một lúc, tay vân vê điếu thuốc. Ông nhìn lên trần nhà, nơi một bóng đèn huỳnh quang đang nhấp nháy yếu ớt.

"Có một cô," ông nói chậm. "Không nhớ rõ mặt lắm, nhưng nhớ cái cách cô ấy hát. Cô ấy không hát cho ai nghe. Cô ấy hát như thể đang nói chuyện với một người không có ở đó."

Tuấn ngồi thẳng người.

"Cô ấy có tên không?"

"Ta không nhớ. Hồi đó ta ít hỏi tên. Chỉ nhớ cô ấy hay đến vào buổi chiều, khi trời bắt đầu tối. Lần nào cũng thu một bài, nghe lại, rồi xóa đi. Thu, nghe, xóa. Cứ thế."

"Tại sao lại xóa?"

Chú Dũng nhún vai.

"Có người không muốn để lại dấu vết. Họ chỉ muốn nghe giọng mình một lần, rồi thôi."

Tuấn im lặng. Anh nhìn vào đống thiết bị cũ trong góc phòng, những cuộn băng nằm chồng lên nhau phủ đầy bụi. Mỗi cuộn băng là một mảnh thời gian bị bỏ quên.

"Cô ấy có hát bài gì đặc biệt không?" Tuấn hỏi.

Chú Dũng nhắm mắt, như thể đang lục tìm trong ký ức cũ kỹ của mình. Một lúc sau, ông nói:

"Có một lần, ta nghe cô ấy hát một câu ru. Không phải bài ru nào cả, chỉ là một câu tự nhiên vang lên. Giống như cô ấy đang ru ai đó, nhưng người đó không có ở đây."

Tuấn rùng mình. Đó chính xác là những gì anh nghe thấy trong cuộn băng.

"Chú có thể nhớ thêm gì về cô ấy không? Dáng người? Giọng nói? Có khi nào cô ấy nói chuyện với ai không?"

Chú Dũng mở mắt, nhìn Tuấn một hồi lâu. Ông đứng dậy, bước đến chiếc tủ gỗ cũ kỹ ở góc phòng, lục tìm trong đống giấy tờ bừa bộn. Một lúc sau, ông rút ra một cuốn sổ tay nhỏ, bìa đã bạc màu.

"Ta có thói quen ghi lại những người đến phòng thu. Không phải tất cả, chỉ những ai làm ta nhớ."

Ông lật từng trang, những trang giấy ố vàng, nét chữ nguệch ngoạc. Tuấn nhìn thấy những cái tên, những ngày tháng, những ghi chú ngắn: "Mai — hát dân ca — 20/3/2005", "Quân — piano — 5/4/2005", "Cô gái không tên — 12/6/2023 — hát một mình — buồn."

"Cô gái không tên," Tuấn đọc to.

"Ừ," chú Dũng nói. "Ta không hỏi tên cô ấy. Nhưng ta nhớ ngày đó. Mười hai tháng sáu năm 2023. Trời mưa."

"Mưa?"

"Mưa rất to. Ta nhớ vì hôm đó mái phòng thu bị dột, nước nhỏ giọt xuống nền nhà. Cô ấy ngồi thu âm trong tiếng mưa, không bỏ cuộc."

Tuấn nhìn trang sổ. Bên cạnh dòng chữ "Cô gái không tên", chú Dũng vẽ một hình tròn nhỏ, bên trong có một dấu chấm.

"Hình tròn này là gì?" Tuấn hỏi.

Chú Dũng cười, nụ cười hơi buồn.

"Ta vẽ khi không biết viết gì thêm. Một vòng tròn khép kín, không có lối ra."

Tuấn gấp cuốn sổ lại, trả cho chú Dũng. Ông già cầm cuốn sổ, lật thêm vài trang nữa, rồi dừng lại.

"À, có một chuyện. Hôm đó, trước khi cô ấy đi, ta có hỏi: 'Sao cô không thu một bài hoàn chỉnh?' Cô ấy bảo: 'Cháu chỉ muốn nghe thử giọng mình thôi. Có một bài hát mẹ cháu từng hát, nhưng cháu quên mất lời.'"

Tuấn đứng dậy. Tim anh đập nhanh hơn một chút.

"Cảm ơn chú."

"Tìm cô ấy làm gì?" chú Dũng hỏi.

Tuấn không trả lời ngay. Anh nhìn ra cửa sổ, nơi cây bàng già đang đung đưa trong gió sáng.

"Cháu không biết," anh nói thật. "Nhưng giọng cô ấy... nó giống một cánh cửa. Cháu muốn mở nó ra."

Chú Dũng gật đầu, không hỏi thêm. Ông quay lại với đống thiết bị cũ của mình, như thể cuộc trò chuyện này chỉ là một trong nhiều cuộc trò chuyện đã qua.

Tuấn bước ra khỏi căn nhà. Nắng sáng chiếu xuống con hẻm, tạo ra những bóng dài trên mặt đường. Anh đứng trước cây bàng già, lắng nghe tiếng chim gì đó đang hót trên cành — tai trái vẫn ù, nhưng giờ đây tiếng ù ấy không còn khó chịu nữa. Nó giống như một nốt nhạc nền, một tần số riêng mà chỉ anh nghe được.

Anh lấy điện thoại ra, mở đoạn ghi âm một lần nữa. Giọng người phụ nữ vang lên, la la... la la... và tiếng thở dài.

Chú Dũng đã nói: "Có một bài hát mẹ cháu từng hát, nhưng cháu quên mất lời."

Mẹ Tuấn cũng từng hát. Trong cuộn băng đó, bà hát bài ru, nhưng có một câu mà bà dừng lại, như thể bà cũng quên mất lời.

Tuấn ngước nhìn lên bầu trời. Một đám mây trắng trôi chậm qua, để lại một khoảng xanh trong vắt.

Anh bắt đầu đi bộ về phía cuối hẻm, nơi có một quán cà phê nhỏ. Anh cần ngồi lại, viết ra những gì vừa nghe được. Cuốn sổ bìa nâu đã nằm trong túi áo khoác, sẵn sàng cho những dòng chữ mới.

Nhưng trước khi vào quán, anh dừng lại trước một cửa hàng băng đĩa cũ. Trong tủ kính, những cuộn băng TDK và Sony nằm xếp chồng lên nhau, nhãn mác đã phai màu. Tuấn nhìn vào đó, và trong đầu anh, một câu hỏi hình thành:

Có bao nhiêu câu chuyện đang nằm yên trong những cuộn băng đó? Bao nhiêu giọng nói đã bị xóa đi, bao nhiêu tiếng thở dài không ai nghe thấy?

Anh đẩy cửa bước vào quán cà phê. Tiếng chuông gió leng keng trên cửa. Bên trong, một vài người đang ngồi, nhưng không ai để ý đến anh. Tuấn ngồi vào bàn cuối, mở sổ, viết:

"Ngày 12 tháng 6 năm 2023, một cô gái không tên ngồi trong phòng thu, dưới tiếng mưa rơi qua mái dột. Cô ấy hát một bài hát không lời, rồi thở dài. Cô ấy quên mất lời bài hát của mẹ. Ít lâu sau, một người đàn ông mất dần thính lực nghe thấy tiếng thở dài đó qua một cuộn băng cũ. Anh ta không biết tại sao, nhưng anh ta phải tìm ra cô ấy."

Tuấn ngừng viết. Anh nhìn dòng chữ của mình, rồi gạch bỏ hai chữ "phải tìm". Anh viết lại: "Anh ta muốn biết cô ấy có tìm thấy lời bài hát đó không."

Bên ngoài, một chiếc xe máy chạy qua, tiếng còi inh ỏi. Tuấn không nghe thấy. Tai trái của anh đang lắng nghe một thứ khác — một giọng hát vu vơ, một tiếng thở dài, và một câu hỏi chưa có lời đáp.